| Tez No |
İndirme |
Tez Künye |
Durumu |
| 582406
|
|
Leibniz's criticism of occasionalism and a response through a reconstruction of al-Ghazālī's and Malebranche's arguments / Leibniz'in vesilecilik eleştirisi ve Gazâlî ve Malebranche'ın argümanları bağlamında bir cevap
Yazar:AHMED HALİL OĞUZHAN
Danışman: DOÇ. DR. CHRYSI SIDIROPOULOU ; DR. NAZİF MUHTAROĞLU
Yer Bilgisi: BOĞAZİÇİ ÜNİVERSİTESİ / SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ / FELSEFE ANABİLİM DALI / Felsefe Bilim Dalı
Konu:Felsefe = Philosophy
Anahtar Kelime:Felsefe = Philosophy ; Felsefe tarihi = Philosophy history ; Gazzali = Gazali ; Leibniz, Gottfried Wilhelm = Leibniz, Gottfried Wilhelm ; Malebranche, Nicole = Malebranche, Nicole ; Vesilecilik = Occasionalism ; İslam felsefesi = Islamic philosophy
|
Onaylandı
Yüksek Lisans
İngilizce
2019
70 s.
|
|
|
Vesilecilik, Tanrı'nın yegane etken neden olduğunun ve doğada genellikle neden
sonuç ilişkisi olarak algılanan ilişkilerin etkenlik içermeyen vesileler ya da
Tanrı'nın iradesine dayanan bir arada oluşlar olduğunun savunulduğu bir
nedensellik teorisidir. (Muhtaroğlu, 2017a, p. ix). Leibniz vesilecilik teorisinden
Malebranche vasıtasıyla haberdar oldu. Leibniz'e göre vesilecilik, yaratılmış
varlıklara nedensel bir güç atfetmediği için kaçınılmaz olarak tekçiliğe kayacaktır.
Eğer bir töz, içkin bir kuvvet taşımıyorsa, tözlüğü açıklanamaz (Leibniz, 1989, p.
159-60). Böylece vesilecilik için Tanrı, şeylerin doğasının kendisi olur ve
yaratılmış şeyler tek ilahi tözün modifikasyonlarına indirgenirler (Leibniz, 1989, p.
165). Bu eleştiri vesileciliği ne ölçüde zayıflatmaktadır? Şeylerin var olduğu
onların doğalarına içkin bir kuvvetin varlığı reddedilerek savunulabilir mi? Bu
tezde bu soruları cevaplandırmaya çalışacağım. Bunu yapmak için iki farklı
vesilecilik geleneğinin iki önemli düşünürünün argümanlarını ve metafizik
çerçevelerini kullanacağım. Bu düşünürler, Eş'ari vesilecilerinden Gazâlî ve
Kartezyen vesilecilerinden Malebranche olacak. Leibniz'in eleştirisini izah ettikten
sonra bu düşünürlerin argümanlarını ve çerçevelerini ele alacağım. Tezim
göstermektedir ki Gazâlî ve Malebranche'ın metafizik çerçeveleri ve argümanları,
şeylerin doğalarına içkin bir kuvvetin varlığını reddederken aynı zamanda şeylerin
var olduklarını savunmaya imkan tanımaktadır. Böylece Leibniz'in eleştirisinin
ilkenin talebi (petito principii) mantık hatasını içerdiği anlaşılmaktadır.
|
|
|
Occasionalism is a theory of causation in which it is argued that God is the only
causal agent and the cause effect relations perceived in nature are actually
occasional causes or customary conjunctions determined by divine volition
(Muhtaroğlu, 2017a, p. ix). Leibniz became familiar with occasionalism through
Malebranche's elaboration. He found the occasionalist thesis problematic because
created substances lack causal powers in the occasionalist theory, which according
to him meant therefore that the theory is bound to turn into monism. For Leibniz, if
substances lack an intrinsic force to act, then their substantiality cannot be
accounted for (Leibniz, 1989, p. 159-60). This makes "God the very nature of
things, while created things disappear into mere modifications of the one divine
substance" (Leibniz, 1989, p. 165). To what extent does this criticism undermine
occasionalism? Is it possible to argue for substances while rejecting any forces
intrinsic to the natures of things? In this thesis, I will answer these questions by
using the arguments and metaphysical frameworks of two occasionalists from two
distinct traditions; al-Ghazālī from the Ashʿarite school and Malebranche from the
Cartesian occasionalists. After elaborating Leibniz's criticism, I expound on the
motivations and the arguments for occasionalism and the ontological frameworks
of the thinkers respectively. My thesis shows that the respective frameworks of al-Ghazālī and Malebranche give them sufficient tools to argue against natures or
forces intrinsic to creatures while arguing for the existence of created substances
and hence, Leibniz's criticism is shown to be begging the question. |