|
Avukat, her derecede yargı organları, hakemler, resmi ve özel kişi, kurul ve kurumlar nezdinde müvekkili adına işlem yapmaya, hareket etmeye, dava açmaya, mahkemeye çıkmaya yetkili olan, hukuki münasebetlerin düzenlenmesine, hukuki meselelerin ileri sürülmesine ve çözülmesine, hakkaniyetin sağlanmasına yardım eden profesyonel meslek erbabıdır. Avukatlık mesleği klasik anlamda serbest meslek olma, kamu hizmeti olma, bağımsız olma, tekelci olma gibi nitelikleri taşır. Tarihte avukatlık mesleğinin bir uzmanlık dalı olarak ortaya çıkması Roma'ya dayandırılır. Ortaçağda avukatlık lonca örgütlenmesi olarak devam etmiş, 18.yy.'da avukatlık ticaretin gelişmesi ile birlikte Avrupa'dan yayılarak serbest meslek olarak devam etmiştir. Avukatlık kurumunun Ülkemize ilk defa 1875 yılında başlayan Tanzimat Döneminde, ilk önce İstanbul mahkemelerinde olmak üzere girdiği, bir yıl sonra çıkarılan fermanla tüm ülkeye yayıldığı bilinmektedir.
Günümüzde avukatlık mesleği serbest avukatlık, bir avukat yanında avukatlık, şirket avukatlığı, hukuk müşavirliği, kamu avukatlığı, avukatlık ortaklığında ortak olarak çalışan avukat, serbest çalışmakla birlikte sürekli bir avukatlık sözleşmesinin tarafı olan avukatlık ve işçi avukatlık biçimlerinde icra edilmektedir. Ülkemizde avukatlık kanunları serbest avukatlık modeli esas alınarak ihdas edilmiştir. Gelinen noktada avukatlık mesleği, ekonomik gelişmelerin etkisi ile dönüşüme uğramış, işçi avukatlık yaygınlaşmış, işçi avukat sayısı birçok ülkede ve ülkemizde serbest avukatların sayısını aşmaya aday olacak şekilde özellikle son 30 yılda hızla artmıştır.
Ülkemizde avukatın "işçi" kavramı ile ifade edilmesi henüz tartışma aşamasındadır. Burada mesleki statüyü koruma kaygısı göze çarpmaktadır. İşçileşme süreci avukatlığın klasik niteliklerinden olan serbest meslek olma ve bağımsız olma niteliklerini ortadan kaldırmakta, avukatı emir ve talimat altında ücret karşılığı çalışan kişi haline getirmekte, işçi avukatın teknisyenleşmesi, yoksullaşması gibi süreçlerin yaşanmasına neden olmakta, işçi avukatın işverene ve işverenin müvekkiline karşı sorumluluğu ile ilgili sorunlar ortaya çıkarmakta, işçi avukatın kanundan ve meslek ilkelerinden kaynaklı hak ve sorumlulukları konusunda da tartışma yaratmaktadır.
Bahsedilen yeni avukatlık piyasasında özellikle avukatlar arası işçi işveren ilişkilerinde yaşanan, feshe, ücrete, fazla mesaiye vs. konuya ilişkin giderek daha fazla sayıda iş hukuku uyuşmazlığı mahkemeler önüne gelmektedir. Avukatlık alanında meslek hukuku ile iş hukuku arasında kalan, çelişik durumlar söz konusu olmaktadır.
İşçi avukatlık çalışma biçimine ilişkin TBB tarafından Yönerge ve Yönetmelik türünde düzenlemeler yapılmış, bunlar bir süre uygulanmış, avukatlık çalışma yaşamına kısa sürede etkili olmaya başlamış ancak yetkili mahkemelerce bu mevzuat en son olarak kanunla düzenleme yapılması gerektiği gerekçesi ile iptal edilmiştir. Gelinen aşamada gerek yasa koyucu gerek meslek örgütlerince, ortaya çıkan ihtiyaca binaen mevzuat tasarıları oluşturulmakta ve bunlar tartışmaya açılmaktadır.
|
