Tez No	İndirme	Tez Künye	Durumu
89082	Bu tezin, veri tabanı üzerinden yayınlanma izni bulunmamaktadır. Yayınlanma izni olmayan tezlerin basılı kopyalarına Üniversite kütüphaneniz aracılığıyla (TÜBESS üzerinden) erişebilirsiniz.	1918 Kafkas seferi / Yazar:TİMUR Danışman: DOÇ. DR. HALE ŞIVGIN Yer Bilgisi: GAZİ ÜNİVERSİTESİ / SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ / TARİH ANABİLİM DALI / Yakınçağ Tarihi Bilim Dalı Konu:Tarih = History Anahtar Kelime:Azerbaycan = Azerbaijan ; Azerbaycan-Bakü = Azerbaijan-Baku ; Elviye-i Selase = Elviye-i Selase ; Kafkas Cephesi = Caucasian Front ; Kafkas İslam Ordusu = Caucasian Islam Army ; Kafkasya = Caucasus ; Kuzey Kafkasya = North Caucasia ; Yakın Çağ = Modern Times	Onaylandı Yüksek Lisans Türkçe 1999 183 s.
ÖZET I. Dünya Savaşı'na gelinceye kadar Osmanlı Padişahlarından Yavuz Sultan Selim, Kanuni, III. Murat, I. Ahmet, II. Osman, IV. Murat, III. Ahmet, Kuzey Kafkasya'nın stratejik önemi ve daha ziyade, İran'a karşı Sünni Müslüman ahaliyi himaye etmek gayesiyle burayla yakından ilgilendiler ve zaman zaman da Kafkasya'ya kuvvet şevkettiler. Ancak, bu seferlerden istenilen sonuç elde edilemedi. I. Dünya Savaşı'nda Doğu cephesine, diğer cephelere nazaran daha fazla ehemmiyet verildi. Bunda, Enver Paşa'nın, "Turan ülküsü"nü benimsemesinin ve bu şekilde Kafkas'a inerek, buradaki Müslüman ve Türk unsurunu birleştirmek istemesinin rolü büyüktü. Bolşevik İhtilali'ne kadar Osmanlı kuvvetleri, Doğu Caphesi'nde Ruslara karşı fazla bir üstünlük sağlayamadılar. İhtilalden sonra Rus kuvvetleri dağıldığından Bolşevik Rusya, Osmanlı Devletiyle Brest Litovsk Antlaşması'nı imzalayarak, kuvvetlerini geri çekmişti. Bu durumdan istifade eden Türk birlikleri, ileri harekâta geçerek sırasıyla Erzincan, Erzurum, Ardahan, Kars, İğdır. Batum ve Gümrü'yü istirdat ettiler. Böylece Türk Ordusu, 1828 Osmanlı- Rus sınırına ulaşmış oluyordu. Bununla da yetinmeyen Enver Paşa, düşüncelerini gerçekleştirmek için Azerbaycan'da "Kafkas İslâm Ordusu"nu kurdurtmuş ve bunun sonucunda Azerbaycan'ın payitahtı olan Baku, Bolşevik-Taşnak ve İngiliz işgalinden kurtarılmıştır. Baku'nun zaptından sonra Türk birlikleri ileri harekâtına devam etmiş ve Derbent ve Dağıstan'ı ele geçirmiştir. Ancak uğursuz Mondros Mütarekesi'nin imzalanmasıyla Türk birlikleri, Azerbaycan, Kuzey Kafkasya ve Elviya-i Selâse'den çekilmek zorunda kalmışlardır. Böylece binbir güçlükle ele geçirilen yerler, birer birer Rusların eline geçmiştir. Azerbaycan ve Kuzey Kafkasya'nın istiklâli de sona ermiştir.
ABSTRACT Until the World War I, among the Ottoman sultans Yavuz Sultan Selim, Kanuni, Murat III, Ahmet I, Osman II, Murat IV, Ahmet II had close interests with Northern Caucasia due to its strategic and to support Sunni Moslems against Iran, and time to time sent soldiers to that area. But they could not arrive any result by that wars. During the World War I, the Eastern Front were given more importance than other fronts. Accepting "Turanism Ideal" and planning to combine Moslems and Turks in Caucasia played an important role in that result. Until the Bolshevik revolution, the Ottoman's forces did not have any superiority on the Russians. After the Revolution Russian forces were scattered, Bolshevik Russia signed the Brest Litovsk Agreement with the Ottoman Government, and draw back its forces. Using that situation Turkish units started to an operation and took back Erzincan, Erzurum, Ardahan, Kars, İğdır, Batum and Gümrü. Then Turkish Army arrived at Ottoman-Russia borders. Not satisfied with that result, Enver Pasha had the "Caucasia Islamic Army" be formed and by that way Baku, the capital of Azerbaijan was saved from the invasion of Bolshevik-Tashnaks and English. After recovery of Baku, Turkish units continued their forward operations and took Derbent and Dağıstan. However, with the ominous Mondros Armistice, Turkish units had to withdraw from Azerbaijan, Northern Caucasia and Elivyay-i Selase. Then each of the area that conquered with a great difficulties were invaded by Russians, and Azerbaijan and Northern Caucasia lost their independence. 1 " "hoÜÜAHTASVÛÖ İEÜ