Tez No İndirme Tez Künye Durumu
348031
Vücutla ilgili Türkçe isimler üzerine semantik bakımdan bir inceleme / A semantic review on Turkish nouns related to body
Yazar:EBRU TOYBIYIK
Danışman: PROF. DR. FATMA ÖZKAN
Yer Bilgisi: GAZİ ÜNİVERSİTESİ / SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ / TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI ANABİLİM DALI / Türk Dili Bilim Dalı
Konu:Dilbilim = Linguistics
Dizin:
Onaylandı
Yüksek Lisans
Türkçe
2013
149 s.
Kelimelerin anlamlarını inceleyen dilbilim alanına semantik denir. Bir kelimenin zamanla çeşitli nedenlerle başka kavramları da karşılar duruma gelmesine ise çokanlamlılık denir. İnsana en yakın kavramlardan olan organ isimleri yeni kavram ve durumları adlandırmada başvurulan temel kelimelerdendir. Bu doğrultuda beş organ ismi "ağız, burun, göz, kaş, kulak" seçilerek tarihî Türk yazı dillerine ait eserler, sözlükler ve günümüze ait çeşitli kaynaklar aracılığıyla kelimelerin anlam ağı tespit edilmeye çalışılmıştır.Kelimelerin temel anlamı ve temel anlama bağlı ortaya çıkan yan ve metaforik anlamlarının belirlenmesinin yanında tarihî Türk yazı dillerine ait eserlerden tespit edilen örnekler (kronolojik sırası ile) de çalışmamızda yer almaktadır.Kelimelerin; tarihî Türk yazı dillerine ait eserler, sözlükler ve günümüze ait çeşitli kaynaklardan yola çıkılarak tespit edilen anlamları, bağlam içinde dilbilim yöntemleriyle artzamanlı ve eşzamanlı olarak incelenmiştir. Anahtar Sözcükler: 1. Semantik 2. Çokanlamlılık 3. Organ İsimleri 4. Ağız, Burun, Göz, Kaş, Kulak 5. Artzamanlı ve Eşzamanlı İnceleme
The field of linguistics examining the meaning of words is called semantics. When a word takes on the meanings of other concepts over time due to a variety of reasons, it is called polysemy. Organ names, which are among the closest concepts to people, are among the basic words used in referring to new concepts and situations. In this regard; by choosing five organ names "mouth, nose, eyes, eyebrows, ears", it is studied to identify the semantic nets of the words through the Works belonging to historic Turkish written language, dictionaries and a variety of present sources.Besides determining the basic meaning, connotation and metaphorical meanings of the words; examples identified from the Works of historic Turkish written language (in chronological order) are also included in this study.The meanings of words identified through the Works belonging to historic Turkish written language, dictionaries and a variety of present sources are examined in context through linguistic methods, diachronically and simultaneously. Key Words: 1. Semantic 2. Polysemy 3. Organ Names 4. Mouth, Nose, Eyes, Eyebrows, Ears 5. Diachronic and Simultaneous Examination