Tez No	İndirme	Tez Künye	Durumu
351050		Türk sinemasında toplumsal gerçekçilik akımı ve sansür (1960-1970 dönemi) / Social realism movement and censorship in Turkish cinema (1960-1970 period) Yazar:ALİ Danışman: DOÇ. DR. ŞÜKRÜ SİM Yer Bilgisi: İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ / SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ / RADYO TELEVİZYON VE SİNEMA ANABİLİM DALI Konu:Radyo-Televizyon = Radio and Television Anahtar Kelime:	Onaylandı Yüksek Lisans Türkçe 2013 240 s.
Türkiye Cumhuriyetinin gerek kuruluşu öncesi ve gerekse sonrasında yaşanan gelişmeler toplumsal yapıyı derinden etkilemiştir. Toplumdaki değişimlerin görülmesi ise 1950?li yılları bulmuştur. 50?li yıllardan itibaren tarımsal alanda yaşanan makineleşmeyle birlikte, kırsaldan büyük kentlere doğru yaşanan iç göçler, işsizlik, emekçi kesim ve gecekondulaşma olgularını ortaya çıkardığı görülmektedir. 1960 yıllara geldiğinde ise ülkedeki değişim sürecinin çeşitli aşamalarda geçmesi, değişimin görünür ve toplumda karşılık bulması beklenen bir durum haline gelmiştir. Dönemin önde gelen tartışma konuları; kırdan kente göç, kentlerin göç yoluyla gelen insanları dönüştürememesi, gecekondu, kültürel çatışmalar, işçi sınıf, grev ve sendikal haklar olmuştur. Hızlı bir değişimin yaşandığı, evlerde Radyo?nun hükümdarlığının sürdüğü ve televizyonun henüz olmadığı bu dönemde; halkın tek eğlence aracı sinemadır. Mevcut dönem, bir yandan ticari sinemanın yapıldığı, diğer yandan toplumsal sorunların ele alındığı filmlerin yapılabilme imkânlarının oluştuğu, içerik anlamında olduğu kadar biçim anlamında da cesur denemelerin yapıldığı ve sinemanın yaratıcılık bakımından dinamizm kazandığı yıllardır. 27 Mayıs 1960 askeri müdahalesi sonrası gelişen özgürlük ortamıyla birlikte toplumda yaşanan büyük değişim ve bunun sonucu ortaya çıkan toplumsal faydacılığı gözeten bir sinema hareketinin ortaya çıktığı görülmektedir. Metin Erksan, Halit Refiğ, Ertem Göreç ve Duygu Sağıroğlu gibi yönetmenler, başta İtalyan ?Yeni Gerçekçiliği? olmak üzere Sovyet sineması ve dünya sinemasındaki gelişmeleri takip etmiş ve birikimlerini Anadolu?nun hikâyeleriyle birleştirerek yeni bir sinema anlayışının kapılarını aralamışlardır. Bu yeni sinema anlayışı ?Toplumsal Gerçeklilik? akımı olarak nitelendirmek mümkündür. Bu çalışmada Türk sinemasında 1960-1970 arası dönemde ortaya çıkan ?Toplumsal Gerçekçilik? akımı ve mevcut dönemde ?Türk Sinemada Sansür? konusu incelenmiştir. İlk önce 1960-1970 dönemi kapsamlı şekilde belirleyebilmek için literatür taraması yapılmıştır. Çalışmanın sınırlılıkları kapsamında mevcut dönem öncesi Türk sinemasının içinde bulunduğu durum değerlendirilmiştir. Ardından 1960-1970 dönemine ait belirlenen ve Toplumsal Gerçekçi tarzda olan 10 film incelenmiştir. Anahtar Kelimeler: Türk Sinemasında Toplumsal Gerçekçilik, Türk Sinemasında Sansür, Sansür
The developments experienced both before and after the establishment of the Republic of Turkey have deeply affected the social structure. And the changes in society were emerged in the 1950s. It is revealed that the internal migration from rural areas to the big cities, unemployment, laborer groups and squatting facts were emerged with mechanization in the agricultural field Since the 50s. And by the 1960s, it is observed that the transition process in Turkey had been through various stages, and the changes had become visible and had reflections in the people. The leading topics of discussion in that period; were the rural-to-urban migration, failure of urban to transform people coming through migration, slum, cultural conflict, working class, strikes and trade union rights. During this period rapid change, where television has not been present yet and Radio has its day in home; the only means of public entertainment was cinema. In this period, commercial cinema was popular on the one hand, and the opportunities were arising to make films dealt with social problems on the other hand, and again in these years brave attempts were made on both content and format as the cinema has gained dynamism in creativity. As a result of major changes emerged in the society after the intervention of the military in May 27, 1960, it is seen that a cinema movement on social utilitarianism appears to have emerged. Directors such as Metin Erksan, Halit Refig, Ertem Göreç and Duygu Sağıroğlu was following the developments in the Soviet cinema and the world cinema, Italian "New Realism" in particular, and was paving way to a new cinema understanding by combining their knowledge with the stories of Anatolia. This new understanding of cinema is referred to as the "Social Reality" Trend (movement). In this study, the "Social Realism" movement was examined, brought by directors, who had no chance to express themselves in pre-1960 Turkish cinema, as a new understanding. First, a literature reviews was carried out to identify the 1960-1970 period comprehensively. Within the limitations of the study, the overall political situation in Turkey in that period, and the conditions of the Turkish cinema was evaluated. Then, 10 films of the Social Realistic type from the 1960-1970 period were analyzed. In addition, the censorship in cinema, which had profoundly affected the character of the Turkish cinema, has also been discussed in the final section of the study. Key Words : Social Realism Movement, Censorship in Turkish cinema, Censorship.